
Wskazaniem do przystąpienia do programu zapłodnienia pozaustrojowego są:
- niedrożne jajowody
- czynnik męski: obniżone parametry nasienia (<10 mln/ml, <30% ruchu a+b)
- niektóre postacie endometriozy - zespół niepękających pęcherzyków jajnikowych (LUF)
- niepłodność idiopatyczna

Przed przystąpieniem do programu zapłodnienia pozaustrojowego w klinice ivf konieczne jest posiadanie aktualnych wyników następujących badań:
Pacjentka:
- grupa krwi
- HBs, anty Hbs, HCV, HIV, OWA, Toxoplazma IgG, Toxoplazma IgM, CMV IgG, CMV IgM, Różyczka IgG
- poziom hormonów (FSH, LH, estradiol, progesteron w określonym w protokole dniu cyklu)
- wymaz bakteriologiczno-mykologiczny, Ureaplasma, Mycoplasma, Chlamydia, cytologia, czystość pochwy (ważne 6 miesięcy)
- USG narządu rodnego, usg piersi
- p/antykardiolipinowe IgG, IgM
- kariotyp (6 tygodni przed planowaną stymulacją)
W trakcie stymulacji w centrum in vitro konieczne będzie wykonanie następujących badań:
- morfologia, glukoza, EKG , badanie ogólne moczu
– do 2 tygodni przed zabiegiem - PT, APTT, Na+, K+, albumina, kreatynina
– 36 godzin przed zabiegiem
- LH, FSH, estradiol, progesteron (w zależności od decyzji lekarza).
Pacjent:
- grupa krwi
- badanie nasienia (seminogram), chromatyna (ze wskazania lekarza), posiew nasienia
- HBs, anty Hbs ,HCV, HIV, OWA,CMV IgM kariotyp (6 tygodni przed planowaną stymulacją)
- CFTR (mukowiscydoza), AZF (azoospermia)
– w przypadku oligoasthenoteratozoospermii ciężkiej/ekstremalnej
Stymulacja hormonalna
Dla każdej Pacjentki dobierany jest odpowiedni protokół stymulacji w zależności od wyników badań hormonalnych, wieku i historii położniczo-ginekologicznej. Podczas stymulacji jajników podaje się na pewien okres leki tłumiące przysadkę mózgową (a więc własną czynność hormonalną pacjentki), a następnie stymulujące wzrost pęcherzyków jajnikowych. Stymulacja odbywa się stałą pod kontrolą USG, monitorowany jest także poziom hormonów (estradiolu,progesteronu) we krwi. Gdy pęcherzyki w jajnikach osiągną odpowiedni stan dojrzałości (średnica przynajmniej 3 pęcherzyków min. 16 mm), pacjentka przyjmuje lek wywołujący owulację (Pregnyl/Ovitrelle w dawce ustalonej przez lekarza). 36 godzin po podaniu leku odbywa się zabieg pobrania komórek jajowych. Przeważnie uzyskuje się od kilku do kilkunastu komórek jajowych.
Pobranie oocytów
Pobranie komórek jajowych polega na nakłuciu (punkcji) jajników przez sklepienie pochwy, pod kontrolą USG, w znieczuleniu ogólnym. Zabieg taki przeprowadza się w centrum in vitro, trwa on około 10-20 minut. W dniu punkcji Pacjentka powinna zjawić się w ośrodku na czczo (dzień wcześniej, lekkostrawny posiłek o godz. 18. Całkowita sprawność psycho-ruchowa powraca około 30-60 minut po zabiegu. Pacjentka pozostaje w klinice ivf przez około 1-2 godziny po zabiegu. W przypadku pozyskania większej ilości komórek jajowych istnieje możliwość zamrożenia lub przekazania części z nich anonimowej biorczyni, wiążę się to z refundacją części zabiegów. W ten sposób dajemy szanse na posiadanie upragnionego dziecka kobietom mającym problem z niepłodnością.
Oddanie nasienia
Mężczyzna oddaje nasienie w wyniku masturbacji w dniu punkcji w centrum in vitro po 3-7 dniowej przerwie we współżyciu płciowym. W przypadku trudności w oddawaniu nasienia, możliwe jest jego wcześniejsze oddanie i zamrożenie.
Zapłodnienie
W zależności od wskazań zapłodnienie może przebiegać w dwojaki sposób:
- zaplemnienie in vitro (IVF): około 2-4 godzin po pobraniu komórek jajowych dodaje się do nich odpowiednio przygotowane nasienie. Po około 20 godzinach ocenia się czy nastąpiło połączenie komórek jajowych i plemników. Uzyskane w ten sposób zarodki hoduje się w inkubatorze przez kolejne 2-5 dni.
- mikromanipulacja (ICSI): po około 2 godzinach po pobraniu, komórki jajowe zostają oczyszczone z otaczających je komórek pęcherzykowych. Do wnętrza każdej komórki jajowej za pomocą cienkiej pipety zostaje wprowadzony pojedynczy plemnik. Po około 20 godzinach ocenia się czy zapłodnienie przebiegło prawidłowo. Uzyskane w ten sposób zarodki hoduje się w inkubatorze przez kolejne 2-5 dni.
Wskazaniem do przeprowadzenia mikromanipulacji na wszystkich komórkach jajowych jest mała liczba plemników w nasieniu (< 5 mln/ml), znacznie obniżona ruchomość i/lub morfologia, a także brak zarodków podczas wykonanych w przeszłości zabiegów in vitro. W przypadku braku powyższych wskazań w Centrum Macierzyństwo mikromanipulacja wykonywana jest rutynowo na części komórek jajowych.

Podanie zarodków – embriotransfer
2 - 3 dni po punkcji prawidłowo rozwijające się zarodki osiągają stadium 4-6 lub 6-8 komórkowe. W każdym zarodku określana jest liczba komórek (zarodki rozwijające się szybciej mają większe szanse na implantację) oraz morfologia zarodka w skali od A (zarodki z najmniejszym procentem fragmentacji, a tym samym największym potencjałem rozwojowym) do D. Na tym etapie 2-3 najlepiej rozwinięte zarodki wprowadzane są do jamy macicy przy użyciu specjalnego cewnika. Zabieg ten jest bezbolesny, wykonywany jest bez znieczulenia, pod kontrolą USG, przy wypełnionym pęcherzu moczowym. Po transferze pacjentka pozostaje na fotelu ginekologicznym przez około 20 minut.

Mrożenie zarodków
Zarodki, które nie zostały wprowadzone do jamy macicy hoduje się w warunkach laboratoryjnych przez kolejne 2 -3 dni. Zarodki rozwijające się prawidłowo powinny w tym czasie osiągnąć stadium blastocysty. Na tym etapie zostają one zamrożone w ciekłym azocie i są przechowywane w celu późniejszego wykorzystania. Stosujemy procedurę witryfikacji metodą cryotop, opracowaną przez japoński ośrodek medyczny pod kierownictwem doktora Kuwayama. Metoda ta jest obecnie najbardziej efektywnym sposobem mrożenia zarodków.