1. Co to jest wirus HPV?

HPV czyli Human Papillomavirus (brodawczak ludzki) należy do szeroko rozpowszechnionej na świecie grupy chorobotwórczych papillomawirusów. Poznano wiele gatunków z tej rodziny wirusów. Jedne z nich zakażają zwierzęta, a inne ludzi.. Prawie wszystkie wykazują szczególną zdolność do zasiedlania skóry i błon śluzowych. Mikroorganizmy te przenoszone są w wyniku kontaktu bezpośredniego- zakażają miejsca niewielkich otarć naskórka, są przekazywane drogą płciową lub jako zakażenia okołoporodowe.

• Zakażenia papillomawirusami występują powszechnie i bardzo często są bezobjawowe. Zakażenia u człowieka wywołuje co najmniej 100 typów HPV, a około 35 typów zajmuje narządy płciowe.

Objawy kliniczne są związane z zakażeniem danym typem wirusa.

• Brodawki skórne: HPV 1, HPV 2, HPV 4, HPV 10
• Brodawki narządów płciowych: HPV 6, HPV 11, HPV 16, HPV 18, HPV 31, (w tym kłykciny kończyste)
• RAK SZYJKI MACICY HPV 16, HPV 18, HPV 31, HPV 33, HPV35 (wśród nich najważniejsze znaczenie mają 16 i 18, które zidentyfikowano w ponad 70% przypadków raka)

2. Kilka słów o Raku szyjki macicy

Najczęstszym typem raka szyjki macicy jest rak płaskonabłonkowy- 85%. Rak ten może pojawić się w każdym wieku między 15 rokiem życia, a późną starością, ale najczęściej występuje miedzy 40 a 45 rokiem życia. Dlatego dotyczy kobiet, dokładnie takich jak każda z nas- aktywnych zawodowo, zajmujących się domem, rodziną, będących w najlepszym okresie życia!

Jest to czwarty co do częstości występowania nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. Na świecie co 2 minuty jedna kobieta umiera na raka szyjki macicy. Współczynnik umieralności na tego raka w Polsce należy do najwyższych w Europie.

Te zatrważające statystyki skłoniły naukowców do licznych badań. Wykazano bardzo silny związek pomiędzy zachowaniami seksualnymi, a pojawieniem się zmian przedrakowych lub raka szyjki macicy, co wskazuje na rolę czynnika zakaźnego w patogenezie tego raka. Udowodniono tu rolę wirusa brodawczaka ludzkiego HPV.

Pobrano próbki komórek rakowych od kobiet z inwazyjnym rakiem szyjki macicy i u 99,7% z nich wykazano DNA HPV!!!

Jednak pomimo, że znaczny odsetek kobiet jest zakażonych jednym lub kilkoma typami HPV, to nie u wszystkich rozwija się rak. Większość zakażeń, szczególnie w młodym wieku, ma charakter przemijający. Ma to związek z siłami organizmu do zwalczania infekcji wirusowych, które z czasem słabną, jak i innymi czynnikami takimi jak np: palenie papierosów, doustne środki antykoncepcyjne. Dlatego z wiekiem wzrasta ryzyko, że organizm nie poradzi sobie z infekcją onkogennym wirusem HPV i przetrwałe zakażenie spowoduje rozwój raka.

3. Główne czynniki ryzyka rozwoju raka

Ponieważ wirus HPV przenoszony jest drogą płciową, główne czynniki ryzyka rozwoju raka, związane są z życiem seksualnym kobiety. Uważa się, że od 50 do 80% aktywnych seksualnie kobiet zetknie się w pewnym okresie swojego życia z onkogennymi szczepami wirusa HPV.

Głównymi czynnikami ryzyka są:

• wcześnie rozpoczęte życie seksualne;
• liczni partnerzy seksualni
• partner utrzymujący uprzednio kontakty seksualne z licznymi partnerkami.

Nie można zapomnieć jednak o tym, że wirus ten nie występuje jedynie w spermie lub na błonie śluzowej penisa. Może on równie dobrze zostać przeniesiony na kobietę z mężczyzny, u którego HPV zasiedla mosznę i tkanki krocza. Dlatego tzw. bezpieczny sex z użyciem prezerwatywy wcale nie zmniejsza ryzyka zakażenia, jak to się dzieje w przypadku wirusa HIV.

4. Szczepionka

Od niedawna na naszym rynku dostępna jest szczepionka SILGARD.

Jest to rekombinowana szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego typu 6, 11, 16, 18. Zapobiega ona wystąpieniu raka szyjki macicy, zmian przedrakowych sromu i szyjki macicy oraz brodawek zewnętrznych narządów płciowych tzw. kłykcin kończystych.

Szczepionka podawana jest w 3 oddzielnych dawkach według schematu: 0, 2, 6 miesięcy.

Należy pamiętać, że szczepionka ta nie jest lekiem i nie leczy już istniejącego raka szyjki macicy, tylko mu zapobiega. Dlatego bardzo ważne jest by przed szczepieniem zrobić badanie cytologiczne z szyjki macicy, by wykluczyć już istniejący proces nowotworowy.

5. Czemu powinnyśmy się zaszczepić?

Ryzyko rozwoju raka szyjki macicy pojawia się wraz z pierwszym kontaktem seksualnym. Do nowego zakażenia, ponownego zakażenia lub przetrwałego zakażenia onkogennymi typami HPV może dojść u kobiet młodszych i starszych. Dlatego im wcześniej się zaszczepisz, tym lepiej!

Można już szczepić 5 letnie dziewczynki gdyż ważne jest to, że szczepionka ma długi czas działania ochronnego.

Wystarczy, że zaszczepisz się raz w życiu.

Nie zapomnij, że gdy już się zaszczepisz, nadal bierz udział w przesiewowych badaniach cytologicznych, bo pomimo, że szczepionka jest przeciwko najgroźniejszym typom HPV i najczęściej wywołującym raka, to jest pewien procent raka szyjki macicy wywołanych przez inne typy onkogenne HPV.